Gedetineerde jongeren

Gedetineerde jongeren in Tongeren maken tentoonstelling voor buitenwereld

Het is helemaal niet stoer of makkelijk om maanden of jaren in een gevangenis te zitten. Die boodschap maakt een groep jonge gevangenen van het Vlaams detentiecentrum De Wijngaard in Tongeren duidelijk aan de buitenwereld in de reizende tentoonstelling ‘Blik naar binnen, beeld naar buiten’.
Blik-naar-binnen-beeld-naar-buiten.jpg
In het kader van een project dat het Centrum voor Maatschappelijk Gelijkheid en Jeugdwelzijn (CMGJ) in januari 2014 startte met de Genkse jeugdwelzijnswerking Gigos en De Wijngaard tonen 12 jongeren hun gevoelens en leefwereld in onder meer tekst, foto’s en een maquette. De Wijngaard is sinds dit jaar de nieuwe benaming van het voormalige Gesloten Federaal Centrum in Tongeren.

‘Hulp vragen’
Het oorspronkelijke idee voor een project was om met de jongeren in De Wijngaard een videoreportage te maken over hun leefwereld maar daarvoor gaf de FOD Justitie geen toestemming. De jonge gedetineerden vonden samen met de begeleiders van het detentiecentrum, Gigos en het CMGJ andere wegen om zich te uiten.

Een van die wegen is tekst. “Buiten was ik een rustige grappige jongen. Op mijn 17de is het fout gelopen want dan heb ik fouten gemaakt die ik beter niet gedaan had”, vertelt een 19-jarige jongere in een stuk tekst van de expo.

In zijn verhaal wil hij een levensles meegeven aan andere jongeren: “Mijn omgeving heb ik hiermee diep teleurgesteld. Ik ben niet meer de jongen van vroeger. Toen wou ik alles alleen doen. Ik zei toen altijd ‘ik heb geen probleem’. Maar ik ben beginnen nadenken en ben tot het besef gekomen dat je in sommige situaties beter hulp kunt vragen aan mensen.”

De foto’s bestaan uit een paar ogen van gedetineerden met telkens een woord dat bij de gefotografeerde opkwam om zijn gevoel mee te omschrijven.

Blik-naar-binnen-beeld-naar-buiten-4.jpg

Andere kijk
De groepssamenstelling waarin de jongeren werkten aan deze teksten en foto’s veranderde een aantal keren waardoor het groepsdynamische aspect een grote uitdaging was.

Imke Lucas, een leerkracht bij het detentiecentrum, is bij het project betrokken bij het creatieve proces en zag een aantal zaken veranderen. “Doorheen de vele veranderingen in de groepssamenstelling was er soms wat wrevel tussen jongeren. De jongeren die het hele project volgden werden zelfzekerder en kregen een andere kijk op hun eigen mogelijkheden”, legt Lucas uit.

Wie de expo bezoekt krijgt ook een andere kijk op de jongeren in Tongeren. Lucas: “Op 17 december was de eerste expositie hier in het detentiecentrum. Velen verschoten van wat de jongeren bereid waren mee te delen op papier naar onbekenden in de buitenwereld toe. We zagen dat mensen van het CMGJ, Gigos, de Commissie Toezicht, straathoekwerkers en onze collega’s in Mol aangenaam verrast waren.”

Blik-naar-binnen-beeld-naar-buiten-2.jpg

Scholen
Het doel van dit project is om een preventief effect te hebben op jongeren die buiten het detentiecentrum leven. Rafaël Bouzar werkte mee aan het project als jeugdwerker bij Gigos en hoopt dat het project zijn doel bereikt. “Daarom willen we graag dat instellingen zoals scholen interesse tonen in het werk van de jong gedetineerden. We merken dat sommige jongeren de gevangenis zien als een plek waar het stoer is om in te verblijven. Sommigen die hier een straf komen uitzitten veranderen meteen van visie maar er zijn anderen bij wie het langer duurt voor ze beseffen hoe het leven hier is”, zegt Bouzar die intussen bij het detentiecentrum werkt als bewakingsagent.

Toen het CMGJ het initiatief nam voor het project ‘Blik naar binnen, beeld naar buiten’ was het niet de eerste samenwerking met het detentiecentrum in Tongeren. Vanaf eind 2010 begeleidde het CMGJ vormingen aan uithandengegeven jongeren.

In de toekomst blijft het CMGJ bereid om projecten zoals ‘Blik naar binnen, beeld naar buiten’ te coördineren. “Of dergelijke projecten nog kunnen doorgaan hangt af van het personeel”, zegt Bouzar. “Als hier voldoende leerkrachten en begeleiders zijn kan er nog iets georganiseerd worden.”

Lees hier een interview met bewakingsagent Rafaël Bouzar.

Wie benieuwd is naar de creaties van de jongeren van De Wijngaard en de tentoonstelling wil opstellen bij een school of een andere organisatie kan hiervoor het CMGJ contacteren.
� 2010 - 2017 CMGJ vzw | Trichterweg 6 - 3600 Genk